معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با اشاره به مشکل در توزیع کتاب‌های درسی گفت: گروهی برای بررسی زنجیره چاپ تا توزیع در مدرسه تعیین شده است تا موضوع را بررسی کند و جلسه‌ای با مدیرکل آموزش وپرورش شهر تهران برای حل مشکل داشتیم.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم، کتاب‌های درسی دوره متوسطه دوم حالا برای بعضی دروس مانند تفکر و سواد رسانه‌ای کمیاب شده است و مدیران مدارس در جست‌وجوی کتاب‌ها  چند باری را به مناطق آموزش و‌پرورش مراجعه کرده‌اند اما دست خالی بازگشته‌اند و در مناطق هم خبری از کتاب‌های درسی نیست.

برخی‌ها هم گفتند، کتاب‌های درسی که حالا در انبار مناطق آموزش‌‌وپرورش یافت نمی‌شود و دست مدارس و دانش‌آموزان از آن کوتاه است، به بازار سیاه راه یافته و در میدان انقلاب چند برابر قیمت در حال فروش است.

اما در میدان انقلاب هم خبری از کتاب‌های درسی چاپ امسال نیست، از هر فروشنده ای که سراغ کتاب‌های چاپ 98 را می‌گیرم، می‌گوید امسال کتاب خیلی کمیاب است، به خاطر گرانی کاغذ کتاب کم است اما چاپ 97 را داریم.

این دقیقا همان روایتی است که برخی مدیران مدارس برای ما بازگو کردند و گفتند حتی در بازار سیاه هم خبری از کتاب‌های چاپ امسال  نیست تا حداقل دانش‌آموزان بتوانند از آنجا کتاب‌ها را بخرند!

حالا کار به جایی رسیده است، دانش‌آموزانی که کتاب درسی ندارند با گوشی از کتاب دوستان خود عکس می‌گیرند تا از درس عقب نمانند و البته مدارسی که وضع مالی بهتری دارند از فایل پی دی اف کتاب‌های درسی کپی گرفته و آن  را در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهند و با این شرایط سر می‌کنند تا شاید خبری از رسیدن کتاب‌های درسی بیاید.

 

اشکال کار در توزیع کتاب‌های درسی است

در همین رابطه علی باقرزاده معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به تسنیم گفت: همانطور که قبلاً اطلاع‌رسانی کردیم بیش از تعداد دانش‌آموزان کتاب چاپ شده است یعنی 14 میلیون و 500 هزار دانش‌آموز داریم و 14 میلیون‌و850 هزار کتاب درسی یعنی 142  میلیون جلد کتاب چاپ و بین استان‌ها توزیع شده است.

وی افزود: اشکال در توزیع کتاب‌های درسی است یعنی ممکن است از استان به شهرستان یا شهرستان به مدرسه توزیع نشده باشد یا کتاب به مدرسه رفته باشد اما بسته‌بندی نکرده باشند اما این مشکلات باید برای هفته اول می‌بود و در هفته دوم مهر نباید مسئله‌ای وجود داشته باشد.

 

کارگروهی برای بررسی مشکل تعیین شد

باقرزاده گفت: گروهی از دفتر چاپ و نشر کتاب‌های درسی تعیین شده‌اند و مرحله چاپ تا توزیع را بررسی می‌کنند و جلسه‌ای را با مدیرکل آموزش و‌پرورش شهر تهران داشتند و او هم کارگروهی تعیین کرده است تا بررسی کنند کجای کار ایراد داشت که کتاب‌های درسی به دست دانش‌آموزان نرسیده و بیشترین مشکل هم مربوط به شهر تهران است.

 

توزیع کتاب چاپ 97 در برخی استان‌ها

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی ادامه‌داد: برخی استان‌ها می‌گویند که کتاب چاپ 97 برای آنها آمده است و چون کتاب‌های امسال نسبت به سال گذشته تغییر کلی نداشته، ایرادی ندارد و حتما نباید کتاب چاپ جدید باشد چرا که کتاب امسال با کتاب سال گذشته تغییری از نظر مولف نداشته‌اند.

باقرزاده مطرح‌کرد: از ابتدا گفتیم دو عنوان کتاب سبک زندگی دختران و پسران با تأخیر می‌رسد چون 27 شهریور کتاب‌ها تحویل شده است همچنین برخی کتاب‌های کاردانش قرار نبود چاپ شوند و سرفصل‌ها ارائه شده است و مدرس باید براساس آن تدریس کند.

وی در ادامه گفت: باید به طور دقیق اعلام شود در کدام منطقه و مدرسه کتاب درسی نیست تا به طور دقیق بررسی کنیم در برخی مواقع ممکن است دانش‌آموز از یک استان به استان دیگر منتقل شده باشد اما مدرسه خود را در سامانه کتاب‌های درسی ویرایش نکرده باشد.

امسال آموزش و‌پرورش کار توزیع کتاب‌های درسی دوره متوسطه دوم را خودش بر عهده گرفت در حالیکه پیش از این، کتاب‌های درسی توسط کتاب فروشی‌ها عرضه می‌شد.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اینکه هیچ مشکلی دربحث توزیع کتاب‌های درسی وجود ندارد، گفت: اینکه برخی دانش‌آموزان هنوز کتاب ندارند به این دلیل است که سفارش خود را در سامانه مربوطه به صورت اینترنتی ثبت نکرده‌اند.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از تسنیم احمدرضا امینی مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش درباره گلایه برخی والدین از نرسیدن کتاب‌های درسی به دست دانش‌آموزان و نداشتن کتاب در برخی مدارس پایتخت با گذشته دو هفته از مهر ماه اظهار‌ کرد:‌ دانش‌آموزان باید برای دریافت کتاب‌های درسی حتماً در سامانه ثبت سفارش کتاب‌های درسی به آدرس www.irtextbook.com ثبت‌نام کنند.

وی افزود: ما رصد کامل انجام می‌دهیم که در کدام استان‌ها، مناطق و مدارس کتاب نیاز است و اگر کتاب در مناطق آموزش‌وپرورش موجود باشد به مدارس تحویل خواهد شد و اگر کتاب در مناطق نباشد از استان برای آنها ارسال و در صورت خالی بودن انبار استان از چاپخانه کتاب‌های مورد نیاز ارسال می‌شود.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش گفت: توجه داشته باشید که ما برای 14 میلیون دانش‌آموز کشور کتاب توزیع می‌کنیم و اتفاقی که الان رخ داده و تعدادی از مدارس کتاب ندارند در مقایسه با این حجم بالا، محدود است و علت آن هم می‌تواند این باشد که خانواده‌ها برای ثبت سفارش کتاب‌درسی سهل‌انگاری کرده باشند.

مشکل تأمین کاغذ کتاب‌های درسی 99-1400 همچنان پابرجاست

وی با اشاره به اینکه سامانه کتاب‌‌های درسی برای ثبت سفارش دانش‌آموزان همچنان باز است، عنوان‌کرد: دانش‌آموزان یا مدارس می‌توانند برای ثبت سفارش اقدام کنند؛ از سوی دیگر باید اعلام کنم، ثبت سفارش کتاب‌های درسی به صورت اینترنتی این مزیت را دارد که باعث می‌شود ما بدانیم برای سال آینده چه تعداد کتاب باید چاپ و توزیع شود.

امینی با تأکید بر اینکه توزیع کتاب‌های درسی مشکلی  ندارد و دانش‌آموز برای دریافت کتاب‌ها حتماً باید سفارش خود را در سامانه ثبت‌کند، گفت: طبق آخرین آمار 11 میلیون و 41 هزار و 784 دانش‌آموز در دوره ابتدایی و متوسطه دوم کتاب درسی خود را از طریق مدارس تحویل گرفته‌اند و 3 میلیون و 424 هزار و 941 دانش‌آموز دوره متوسطه اول نیز از طریق کتاب فروشی‌ها کتاب را گرفته‌اند.

وی درباره مشکل تأمین کاغذ کتاب‌های درسی سال تحصیلی آینده با ارز دولتی بیان‌کرد:‌ با تلاشی که از سوی وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی انجام شد و براساس دستور دولت قرار شد کاغذ مورد نیاز با ارز دولتی از طریق واردات و تولید داخل تامین  شود و هم‌اکنون به دنبال ثبت سفارش کاغذ هستیم.

مدیرکل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش  با اشاره به اینکه 70 درصد سوبسید به کتاب‌های درسی تعلق می‌گیرد، افزود:‌ از 16 مهر ثبت سفارش تک جلدی کتاب‌های درسی آغاز می‌شود و دانش‌آموزان می‌توانند در این مدت به سفارش کتاب‌های مورد نیاز خود به صورت تک جلدی یا کل کتاب‌های درسی یک پایه تحصیلی اقدام کنند همچنین از 26 مهر ماه نیز سایر افراد می توانند با مراجعه به سامانه کتاب‌های درسی برای سفارش اقدام و آن را از طریق پست دریافت کنند.

مدیرکل آموزش و پرورش گفت: کتاب‌های درسی دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی آماده توزیع است.

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوین, رحمانی اعلام کرد: از 13شهریور ماه توزیع کتاب های درسی دانش آموزان ابتدایی آغاز شده و 90 درصد کتاب های مورد نیاز مهیا  شده است .

به گفته وی؛ 122هزار دانش آموز ابتدایی استان در اول مهر کتاب های درسی خود را از مدارس دریافت می کنند.

در حالیکه که هم‌اکنون در شهر تهران کوله‌پشتی ۷۰۰ هزار تومانی و مدادرنگی ۲۰۰ هزار تومانی به فروش می‌رسد در مناطق محروم کشور پرداخت ۱۶ هزار تومان بابت هزینه کتاب‌های کلاس اول دبستان برای خانواده دانش‌آموزان معضل است!

به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرگزاری تسنیم؛ با نزدیک‌ شدن فصل بازگشایی مدارس، خانواده‌ها درگیر تأمین لوازم‌التحریر مورد نیاز تحصیل فرزندانشان هستند، ملزوماتی که حالا زیر سایه افزایش بی‌رویه قیمت‌ها در مقایسه با سال‌های قبل‌، افزایش قیمت چشمگیری را تجربه می‌کنند.

افزایش هزینه‌های تحصیل دانش‌آموزان بیشترین فشار و تأثیر منفی خود را بر سبد هزینه خانوارهای طبقه ضعیف جامعه تحمیل می‌کند و در این میان حتی برخی نگران ترک‌تحصیل‌هایی هستند که زیر سایه افزایش هزینه‌های تحصیل رقم می‌خورد.

در همین رابطه پدر یک دانش‌آموز که امسال به پایه دوم دبستان می‌رود، درباره تأمین لوازم‌التحریر مورد نیاز فرزندش گفت: " اگر بخواهیم یک حساب سرانگشتی داشته باشیم، تأمین لوازم‌التحریر مورد نیاز یک دانش‌آموز با حداقل قیمت و پایین‌ترین کیفیت 200 هزار تومان بدون احتساب هزینه کیف مدرسه است، برای فرزندم در حداقل میزان ممکن به خرید لوازم‌التحریر اقدام کردم که 150 هزار تومان هزینه‌اش شد و تقریباً مطمئم که کافی نیست و بازهم باید در طول سال برای خرید دفتر یا مداد اقدام کنم.

در کنار آن باید هزینه‌ کتاب‌های درسی را هم محاسبه کرد که برای پایه اول ابتدایی 16 هزار و 100 تومان است و در دوره متوسطه اول و دوم به طور میانگین 40 و 45 هزار تومان است؛ در مجموع می‌توان گفت تهیه کیف، کتاب و لوازم‌‌التحریر مورد نیاز دانش‌آموز با حداقل نیازها حدود 400 هزار تومان خواهد بود و به این مورد باید شهریه مدارس دولتی را هم اضافه کرد."

 

حالا افزایش هزینه‌های تحصیل دانش‌آموزان این سؤال را مطرح می‌کند که این وضعیت در روند تحصیل دانش‌آموزان به‌ویژه در مناطق محروم چه تأثیراتی خواهد داشت و آیا به ترک تحصیل منجر خواهد شد؟

در همین رابطه ابوالفضل کمالی؛ رئیس سابق آموزش و پرورش منطقه 7 شهر تهران در مورد تأثیر قیمت کتاب‌های درسی و لوازم التحریر بر روند تحصیل دانش‌آموزان به ویژه در مناطق محروم کشور اظهار‌ کرد: ابتدا باید بگویم در شرایط عادی از همین مواقع یا شاید زودتر معمولاً یک شوک به بازار لوازم‌التحریر و ملزومات مدرسه‌ای وارد می‌شود و گاهی قیمت‌ها 10 تا 20 درصد افزایش می‌یابد.

 

افزایش 500 درصدی قیمت کاغذ مورد نیاز مدارس!

رئیس سابق آموزش و پرورش منطقه 7 شهر تهرانیادآور شد: به گفته مسئولان بخش کتاب‌های درسی آموزش و پرورش، 142 میلیون جلد کتاب درسی با قیمت دلار 4200 تومانی تهیه شده و گرانی آنچنانی برای کتاب‌های درسی وجود ندارد اما درباره لوازم‌التحریر عنوان شده بود که لوازم التحریر ایرانی حدود 30 درصد و لوازم التحریر خارجی 50 درصد افزایش قیمت داشته است اما وقتی وارد واقعیت‌ها شده و به دل بازار رفته و به عنوان والدین دانش‌آموزان می‌خواهیم خریدی داشته باشیم، متوجه خواهیم شد که قیمت‌ها خیلی بیشتر است، بنده مدیر یکی از مدارس دولتی شهر تهران هستم و سال گذشته کاغذ را 12 هزار تومان می‌خریدیم که هم اکنون 55 هزار تومان شده است یعنی وقتی بررسی می‌کنیم می‌بینیم رقم آن حدود 500 درصد افزایش پیدا کرده است!

 

رشد بیش از حد قیمت لوازم‌التحریر و تأثیر آن بر ترک تحصیل

او این موضوع را مطرح می‌کند که باید بررسی کنیم آیا لوازم‌التحریر به‌عنوان ابزار ضروری تحصیل است یا خیر، اگر پاسخ مثبت بود و جزو ضروریات برای تحصیل دانش‌آموز است و باید با این ابزار به ارتقای کیفیت تحصیل دانش‌آموز کمک شود در اینجا گرانی 100 درصدی معنادار و رشد بیش از حد قیمت‌ها منجر به کاهش خرید و تقاضا شده و حتی ممکن است منجر به ترک تحصیل هم منجر شود و زمانی اوضاع بحرانی‌تر خواهد شد که در بحث عدالت آموزشی مشاهده می‌کنیم چقدر تبعیض اقتصادی بین افراد مختلف کشور وجود دارد مثلاً برخی روستاهای ما واقعاً مشکل اقتصادی حاد دارند و برای آنها تهیه لوازم‌التحریر برای تحصیل فرزندانشان بسیار سخت می‌شود.

بنده از یکی از دوستانم که در بازار لوازم‌التحریر است، اوضاع را پرسیدم که در پاسخ گفت مشتریان فوق‌العاده نسبت به سال گذشت کم شده‌اند و این نشان می‌دهد باید تدابیر جدی از سوی مسئولان اندیشیده شود.

 

تغذیه رایگان و شیر رایگان دانش‌آموزان حذف شد

این مدیر مدرسه می‌گوید: برای مناطق کمتر برخوردار بسیار نگرانم چرا که از نظر تهیه لوازم‌التحریر و حتی کتب درسی مشکل دارند باور کنید تعداد زیادی از افراد مناطق محروم شاید تنها درآمدشان، یارانه‌ها باشد و بنده از نزدیک این موارد را دیده‌ام، حتی 16 هزار تومان هزینه کتاب‌های کلاس اول دبستان برای بعضی‌ها مسئله است. مناطق حاشیه‌ای و مرزی کشور را بررسی کنید مناطقی هستند که برای آنها تهیه یک دفتر هم ممکن است دشوار باشد؛ اگر آموزش و پرورش شکوفا می‌خواهیم فقط با حرف محقق نمی‌شود و باید وارد اقدامات عملیاتی شد، با هر مسئولی که صحبت می‌کنیم درباره اهمیت آموزش و پرورش ساعت‌ها صحبت می‌کند اما هنگام عمل اینگونه نیست به عنوان مثال در گذشته تغذیه رایگان را داشتیم که حذف شد و تبدیل به شیر رایگان شد که آن هم حذف شده است!

قبول داریم که تعدادی از دانش‌آموزان به ویژه در مناطق محروم به دلیل مشکلات، انگیزه‌ای برای ادامه تحصیل ندارند اما آیا گرانی لوازم‌التحریر نمی‌تواند یکی از دلایل باشد؟ آموزش و پرورش که می‌تواند 60 تا70 درصد پول کتب درسی را به صورت یارانه پرداخت کند برای مناطق محروم کاملا آنها را رایگان کند.

 

لوازم‌التحریر و کتب درسی رایگان را برای دانش‌آموزان مناطق محروم محقق سازیم

کمالی به تجربیات جهانی نیز گُریزی زد و با طرح این پرسش که چرا برخی کشورها در زمینه آموزش‌و‌پرورش حرف زیادی برای گفتن دارند؟ در کشورهایی که سیستم آموزش و پرورش قدرتمند است، وضعیت کتاب‌های درسی همانند کشور ما نیست و آنها سرفصل‌ها را عنوان می‌کنند و هر منطقه و مدرسه براساس سرفصل‌هایی که آموزش و پرورش تعیین کرده است از کتب موجود در کتابخانه خودشان استفاده می‌کند و نیازی نیست، دانش‌آموزان کتاب بخرند همچنین لوازم‌التحریر اولیه نیاز دانش‌آموزان را رایگان در اختیار قرار می‌دهند، ما وقتی می‌گوییم آموزش و پرورش مهم است باید در این زمینه‌ها بودجه اختصاص دهیم و رقم آن هم زیاد نمی‌شود شاید یک درصد بودجه کل کشور! چرا که فقط برای مناطق محروم اجرا می‌شود.

تقاضای من این است بر روی رایگان بودن لوازم‌التحریر و کتب‌ درسی در مناطق محروم و کمتر برخوردار دولت برنامه‌ریزی کند آن هم برای همین امسال و نه سال‌های آینده.

این مدیر مدرسه به این موضوع مهم اشاره دارد که تصور کنید حتی توانستیم معلم را برای مدارس محروم تأمین کنیم اما وقتی دانش‌آموز دفتر و کتاب ندارد باید چه کار کند؟ معتقدم  باید تمام زمینه‌ها را درنظر بگیریم و انتظار ما از مجلس این است که بگوید آیا این مباحث در بودجه آموزش و پرورش دیده شده است یا خیر، آیا در قالب یارانه تحصیل به مناطق محروم،  لوازم‌التحریر مورد نیاز دانش‌آموزان را تأمین می‌کنیم.

سیاسی‌کاری‌هایی که بیش از حد در کشور ما وجود دارد و آموزش و پرورش بیش از همه وزارتخانه‌ها سیاست‌زده شده است مجالی برای این اقدامات نمی‌دهد، مجلس علاوه بر قانونگذاری وظیفه نظارتی را هم بر عهده دارد تا کنون در این رابطه چه کاری انجام داده‌اند؟

 

گرانی موجب افزایش گرایش مردم به سمت مدارس دولتی

کمالی در ادامه صحبت‌های خود به این مقوله اشاره کرد که هم‌اکنون به دلیل افزایش هرینه‌ها، مدارس غیردولتی هم بسیار آسیب‌پذیر شده‌اند و تعداد زیادی از دانش‌آموزان به دلیل مسائل اقتصادی خواهان مدارس دولتی هستند و مدرسه دولتی که باید 200 تا 300 دانش‌آموز داشته باشد نزدیک به 900 دانش‌آموز دارد و این نشان می‌دهد وضعیت مدارس غیردولتی هم بحرانی است؛ وضعیت اقتصادی فعلی بر تعداد انگشت شماری از مدارس تأثیری نداشته است و وضعیت به گونه‌ای است که سال گذشته در یکی از مناطق  14 مورد انحلال مدارس غیردولتی را داشتیم.

معتقدم مناطق محروم از بُعد آموزش و پرورش بسیار تحت فشار هستند و با کمبود نیرو مواجه‌اند و معلمانی که بتوانند وضعیت آموزشی مناطق محروم را سامان بدهند تمایلی برای رفتن به آنجا ندارند و از نظر کیفیت مشکلات زیادی وجود دارد، معلم  پس از کسب تجربه به مرکز استان می‌آید و هم اکنون تعداد معلمان کیفی  در مناطق محروم بسیار اندک است از سوی دیگر با برخی مسائل مانند هزینه‌های لوازم التحریر در سبد خانوار مواجه هستیم و برای اینکه عدالت آموزشی را بیشتر زیرسؤال نبریم باید چاره‌ای برای آن اندیشید.

 

70 درصد هزینه کتاب‌های درسی توسط آموزش‌وپرورش تأمین می‌شود

نادیا دواری؛ معاون سابق آموزش ابتدایی آموزش‌وپرورش شهر تهران نیز درباره عدالت آموزشی بر این باور است که وقتی از عدالت آموزشی صحبت می‌کنیم می‌تواند پهنه بسیار گسترده‌ای داشته باشد و موضوعات مختلفی را دربربگیرد آن چه امروز باید روی آن تمرکز کنیم بحث شاخص‌هایی است که در ترک تحصیل دانش‌آموزان و محرومیت آنها از ادامه تحصیل موثر است، به نظر می‌رسد ایران در بحث چاپ و توزیع کتاب‌های درسی یکی از پرخرج ترین کشورها است و وزارت آموزش و پرورش سوبسید بالایی را درنظر می‌گیرد، با توجه به صحبت‌های مسئولان تدوین کتب درسی، حدود 30 درصد قیمت تمام شده کتاب‌ها از مردم دریافت می‌شود در واقع آموزش و پرورش 70 درصد از قیمت تمام شده کتاب را خودش پذیرفته و پرداخت می‌کند و با توجه به اینکه آموزش و پرورش در کشور ما امر حاکمیتی است این سوبسید به عنوان یک بحث حمایتی موثر و مهم است.

قیمت کتاب‌های درسی پایه اول دبستان حدود 16 هزار تومان است و با توجه به شرایط فعلی مبلغ بالایی نیست و در محرومترین نقاط کشور نیز مردم می‌توانند از عهده این هزینه برای فرستادن فرزندانشان به مدرسه بربیایند، قیمت کتاب‌ها در دوره متوسطه  اول میانگین حدود 40 هزار تومان و در دوره دوم متوسطه حدود 45 هزار تومان است و هزینه بیشتری که مردم ممکن است متحمل شوند در شاخه فنی و حرفه‌ای و کاردانش است که میانگین قیمت کتاب‌ها 60 هزار تومان است و همین کتاب را اگر خانواده‌ها در بازار آزاد  بخواهند تهیه کنند مبلغی حدود 250 تا 300 هزار تومان است.

 

لوازم‌التحریر میلیونی دانش‌آموزان در مدارس برخوردار تهران

دواری معتقد است موضوع دیگری که برای تحصیل فرزندان موجب ایجاد هزینه برای خانواده‌ها می‌شود، هزینه‌های لوازم‌التحریر است؛ او دراین باره گفت:‌ در حوزه لوازم‌التحریر باید بدانیم درباره کدام گروه از بچه‌ها صحبت می‌کنیم، گروهی که در مدارس خاص و غیردولتی تهران و در محیط برخوردار تحصیل می‌کنند که از وسایل و لوازم‌التحریر فانتزی استفاده می‌کنند یا منظورمان گروهی است که لوازم‌التحریر برای آنها جزو ابزار اولیه مورد نیاز برای تحصیل است، اگر معیار ما گروه اول باشد هم اکنون در شهر تهران کوله‌پشتی 700 هزار تومانی و مدادرنگی 200 هزار تومانی به فروش می‌رسد و در مجموع ممکن است هزینه خرید لوازم‌التحریر دانش‌آموز در یکی از مدارس برخوردار تهران به چند میلیون تومان هم برسد اما با هزینه خیلی نازل می‌توان لوازم‌التحریر مورد نیاز را به عنوان ابزار مؤثر برای تحصیل دانش‌آموزان در مناطق محروم تهیه کرد.

کتاب‌های کمک درسی نیز الزاماً برای تحصیل دانش‌آموزان مفید و ضروری نیست و در دوره ابتدایی کتاب‌های کمک درسی را ممنوع کردیم در کل ما می‌گوییم کتاب‌های کمک آموزشی مفید نیست مگر آنهایی که معلم به تشخیص خود و به اقتضای کلاس درس از آن بهره‌برداری می‌کند نه اینکه تک به تک دانش‌آموزان ملزم به خرید کتاب کمک درسی شوند!

او در واکنش به این موضوع که "آیا سال گذشته در همین شهر تهران  تغذیه و شیر رایگان توزیع شد؟" عنوان‌‌کرد: ما اینجا نمی‌خواهیم بحث لوازم‌التحریر دانش‌آموزان و کتب درسی را به مشکلات کلان اقتصادی کشور وصل کنیم و اگر هدف محرومیت‌زدایی است به بحث‌های مفصلی نیاز دارد؛ اگر می‌خواهیم علل ترک‌ تحصیل و افت تحصیلی دانش‌آموزان را در مناطق محروم بررسی کنیم، در هیچکدام از شاخص‌ها گرانی کتاب مطرح نیست.

 

دلایل ترک‌تحصیل؛ از آسیب‌‌های اجتماعی تا تعصبات

اگر تحقیقاتی که در سطح کشور در محرومترین مناطق ایران انجام شده است را بررسی کنید، علت‌های زیادی برای ترک تحصیل وجود دارد و یکی از  دلایل مهم این است که بچه‌ها آینده‌ای برای ادامه تحصیل قائل نیستند و می‌گویند وقتی درسمان تمام شد با این دیپلم نمی‌توانیم کاری انجام دهیم یا مسائل جنسیتی در برخی مناطق مطرح است و دختران را از مدارس خارج می‌کنند، ازدواج زودهنگام و آسیب‌های اجتماعی خانواده از جمله طلاق از دلایل عمده ترک تحصیل دانش‌آموزان است حتی می‌توان گفت بخشی از دلایل تعصباتی است که در برخی مناطق کشور وجود دارد.

 

از تغذیه رایگان دفاع نکنید!

دواری به موضوع تحصیل رایگان در قانون اساسی اشاره دارد و معتقد است که آموزش رایگان شامل وسایل آموزشی یعنی کتب درسی و لوازم التحریر هم می‌شود و الان وسایل کمک درسی، کتب کمک آموزشی نیست بلکه لب تاپ و فضای مجازی خیلی مهم هستند و ما با شرایط ایده‌آل خیلی فاصله داریم و فقط مربوط به حوزه تعلیم و تربیت نیست و در خیلی از حوزه‌ها محرومیت داریم؛ خواهش من این است که از تغذیه رایگانی که قبلاً انجام می‌شد دفاع نکنید من در آن فضا و مدرسه‌ها درس خواندم، تغذیه رایگانی در آن زمان انجام می‌شد اما چقدر  از محرومین جامعه می‌توانستند دسترسی داشته باشند و دیگر نباید به عقب برگردیم و از آن دفاع کنیم.

بنده با تغذیه رایگان مخالف نیستم اما اگر به عنوان یک راه حل برای محرومیت‌زدایی است اما راهش این نیست و باید از طریق دیگری محرومین جامعه مورد توجه قرار بگیرند؛ بحث ما درباره این است که می‌گوییم در گذشته تغذیه رایگان وجود داشت و به نحوی بود که می توانست محرومیت‌ها را جبران کند اما بنده با این نظر موافق نیستم به دلیل آنکه آن هم تأثیر مثبتی نداشت و اصولاً نحوه توزیع و نوع بهره‌برداری‌هایی که از آن می‌شد آنقدر در محرومیت‌زدایی موثر نبود.

 

نیاز به تأمین یارانه فرهنگی برای تحصیل دانش‌آموزان مناطق محروم

معاون سابق آموزش ابتدایی آموزش‌وپرورش شهر تهران بر این باور است که در بحث استفاده از لوازم‌التحریر به فرهنگ‌سازی نیاز داریم و این موضوع جای کار دارد، خانواده‌ها باید از مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی دور شوند البته مناطق محرومی داریم که باید به‌صورت ویژه دیده شوند و سوبسید 70 درصد برای کتاب‌های درسی این مناطق کافی نیست و نیاز است کتاب‌های درسی و ابزار اولیه تحصیل به‌صورت رایگان در اختیار دانش‌آموزان مناطق محروم قرار بگیرد یعنی اگر یارانه‌ای برای کمک اقتصادی به خانواده پرداخت می‌شود حتماً کمک یارانه فرهنگی نیز ارائه شود تا خانواده‌ها برای فرستادن فرزندانشان به مدرسه دغدغه هزینه‌ها را نداشته باشند، تأمین هزینه‌های تحصیل فرزندان نباید مانع شور و اشتیاق خانواده‌ها برای شروع فصل مدارس شود و ما باید پیشنهادی به مسئولان داشته باشیم تا در مناطق محروم کشور بسته‌های فرهنگی که تحصیل بچه‌ها را تسهیل می‌کند، ارائه شود و حتی در بحث تجهیزات کمک آموزشی مدارس مناطق محروم حمایتی انجام شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

حجت‌الاسلام ذوعلم گفت: مشکل تأمین کاغذ کتب درسی حل نشده است. نگران هستیم در چاپ کتب درسی سال تحصیلی ۱۳۰۰_۱۴۰۰ خلل به وجود آید‌.

 به گزارش چاپ و نشر به نقل از خبرگزاری شبستان، حجت‌الاسلام علی ذوعلم، 3شهریورماه در نشست خبری که در سازمان پژوهش برگزار شد گفت: این مطلب درست نیست که ما برخی از درس‌هایمان را به سازمان سنجش و آموزش کشور می‌سپاریم.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش درباره حل مشکل کاغذ نیز بیان کرد: مشکل تأمین کاغذ کتب درسی برای سال تحصیلی ۱۳۹۹_۱۴۰۰ هنوز حل نشده است. تلاش‌هایی از سوی آموزش‌وپرورش و نهادهای مربوطه انجام شده است‌. امیدواریم تلاش‌ها به ثمر برسد. به حدی که تولید داخلی می‌تواند کمک کند، دوستان کمک کرده‌اند؛ اما نگران هستیم مهر سال ۹۹ با تأخیرهایی که داشتیم خللی در چاپ کتب درسی وارد شود. چون چهار ماه از زمان‌بندی خود عقب هستیم.

 وی تصریح کرد: تولید داخلی ۳ هزار تن کاغذ می‌تواند تأمین کند درحالی‌که ما ۴۰ هزار تن نیاز داریم. باید وزارت صنعت تدابیری در برنامه بلندمدت بیندیشد که نیاز به واردات کاغذ نداشته باشیم یا واردات کمی داشته باشیم.

حجت‌الاسلام ذوعلم ادامه داد: در حرکت رو به جلو باید دائماً به سمتی حرکت کنیم که برنامه درسی متناسب‌تر با نیازهای واقعی دانش آموزان باشد. این شامل همه‌ی کتاب‌های درسی می‌شود. امیدواریم این رویکرد ادامه دار باشد.

وی افزود: با اصلاح کتب درسی تجربه و بازخوردهایی می‌گیریم که اصلاح کتب درسی به سمت مفیدتر بودن برود. دانش مؤلفان همیشه بی‌نهایت نیست و در حال رشد است. همواره باید در مسیر اصلاح و تغییر باشیم. برخی از کتب درسی همانند سبک زندگی و فناوری باید دائماً اصلاح شوند. روند تغییر که همواره هست و خواهد بود.

معاون وزیر آموزش‌وپرورش تأکید کرد: نگران این هستیم در مناطق دوزبانه خللی در یادگیری زبان فارسی پیش آید که دانش آموزان دچار عقب‌ماندگی آموزشی شوند. آشنایی با ادبیات بومی و تاریخی هم اهمیت دارد که به آن هم باید توجه شود.

حجت‌الاسلام ذوعلم بیان کرد: بیش از ۲۰ میلیارد تومان اعتبار بابت تأمین کتب درسی دانش آموزان سیستان و بلوچستان تخصیص یافته است تا کتاب‌های درسی به‌صورت رایگان در این استان توزیع شود.

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: با توجه به حجم بالای نیاز به کاغذ در تهیه کتاب درسی و تحریم‌ها فرصت طلایی برای تولیدکنندگان داخلی کاغذ وجود دارد.

به گزارش چاپ و نشر؛ علی باقرزاده، معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره تامین کاغذ و سایر ملزومات مورد نیاز تامین کتاب درسی برای سال تحصیلی آینده بیان کرد: قریب به اتفاق کتاب‌های درسی سال آینده چاپ شده است و مشکلی نداریم، اما مسئله اصلی برای تامین کتاب‌ها در سال ۱۳۹۹-۱۴۰۰ است.

وی با اشاره به ملزومات مورد نیاز سالانه در تهیه کتاب درسی ادامه داد: هر ساله ۴۵ هزار تن کاغذ، ۴۵۰ تن مرکب و مقدار قابل توجهی چسب برای تامین و آماده‌سازی کتاب‌ها نیاز داریم که البته بخش قابل توجهی از کاغذ مورد نیاز از طریق کشور‌های خارج از کشور تامین می‌شود.

معاون سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با اشاره به آثار منفی تحریم بر تهیه کاغذ کتاب‌های کمک درسی اظهار کرد: با توجه به این شرایط نگرانی بابت تامین کاغذ وجود دارد و دولت باید همت کند تا ارز دولتی به این کالا اختصاص یابد که قرارداد تامین کاغذ از کشور‌های مربوطه منعقد شود.

 

اعلام آمادگی برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی کاغذ

وی با اشاره به انفعال و حضور کمرنگ تولیدکنندگان داخلی در تامین کاغذ گفت: اصرار و آمادگی داریم تا کاغذ کتاب درسی را از تولیدکننده داخلی تهیه کنیم، اما اقدامی از سوی طرف داخلی نمی‌بینیم گویی اشتیاقی به این کار ندارند.

باقرزاده تصریح کرد: سالیانه ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تن کاغذ برای چاپ، نشر، بسته بندی و کارتن کتاب‌های درسی مورد استفاده قرار می‌گیرد علاوه بر آن در سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی ۴۵ هزار تن کاغذ برای تهیه کتاب درسی نیاز داریم که با احتساب این آمار، تامین کاغذ برای هر بخش غیردولتی فرصت طلایی است تا در این حوزه سرمایه گذاری کند.

چند روزی است که توزیع کتاب‌های درسی دانش‌آموزان به صورت اینترنتی آغاز شده است. کتاب‌هایی که در سال های گذشته سختی و سنگینی‌اش نه تنها صدای دانش‌آموزان و خانواده هایشان بلکه صدای معلمان را هم در آورده است.

به گزارش چاپ و نشر، ایران نوشت: برخی از خانواده‌ها می‌گویند حجم کتاب‌های درسی سنگین است وعده دیگر می‌گویند کتاب‌ها آن‌قدر سخت است که نمی‌توانند به دانش‌آموزانشان موضوعی را آموزش دهند در این میان بسیاری از خانواده‌ها هم از سنگینی کوله‌پشتی دانش‌آموزان گله دارند و می‌گویند هر روز دانش‌آموزانشان کتاب‌های بسیاری را از خانه به مدرسه حمل می‌کنند. سنگینی کوله‌پشتی‌ها موجب شده حالا مسئولان آموزشی اعلام کنند که انحراف ستون فقرات و خستگی و آسیب‌دیدگی عضلات دو عارضه شایع برای دانش‌آموزانی است که کیف سنگین حمل می‌کنند. برای همین مدت‌هاست که مسئولان آموزش‌وپرورش در حال برنامه‌ریزی برای کاهش حجم کتاب‌های درسی هستند. آن‌ها برای سال تحصیلی جدید می‌خواهند از اندازه چهارکتاب دوره ابتدایی کم کنند. البته که گرانی کاغذ هم در این میان بی‌تأثیر نبوده است. علی باقر زاده معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی درباره این تصمیم آموزشی می‌گوید: برای سال تحصیلی ۹۹-۹۸ اندازه چهارکتاب دوره ابتدایی کوچک‌تر شده و از قطع رحلی به قطع وزیری تغییر می‌کند. اولویت با دوره ابتدایی است که کتب بزرگ‌تری به لحاظ سایز دارند؛ البته در دوره متوسطه تعداد کتاب‌های رحلی کم است و تنها در کار و دانش و فنی، کتاب هایی داریم که ناگزیریم با توجه به ضرورت بزرگنمایی تصاویر در برخی رشته‌ها، چاپ در ابعاد قبلی را ادامه دهیم. همچنین باقرزاده ادامه می‌دهد: این کار محسناتی دارد و یک هدف مهم ما از تغییر قطع کتاب‌های درسی، تغییر سایز کیف بچه‌هاست. وقتی دانش‌آموزان ما کیف‌شان کوچک‌تر شود بار کمتری با خود حمل می‌کنند که در سلامت‌شان مؤثر است. از سوی دیگر کتاب کوچک با تعداد دانش‌آموزان ما در مدارس و ابعاد میز و نیمکت‌ها سازگاری بیشتری دارد. وی درباره تأثیر این تصمیم در صرفه‌جویی کاغذ مصرفی نیز گفت: این تصمیم بیشتر روی کاهش میزان کاغذ ضایعاتی تأثیر دارد. ماشین آلات چاپ با قطع وزیری سازگارند و چاپ کتاب در قطع رحلی باعث افزایش ضایعات کاغذ می‌شود. برآورد کردیم اگر نیمی از کتب فعلی در قطع رحلی، از این پس با قطع وزیری چاپ شوند، ۱۵۰۰ تا 2000 تن کاغذ ضایعاتی کمتر شود؛ آن هم در شرایطی که بیش از ۹۵ درصد کاغذ مورد نیاز ما از خارج کشور وارد می‌شود.

در سوی دیگر اما رضوانه حکیم‌زاده معاون ابتدایی وزارت آموزش و پرورش اعلام می‌کند: دانش‌آموزان در پایه اول ابتدایی 5 کتاب درسی، پایه دوم 6 کتاب، پایه سوم تا پنجم 8 کتاب و در پایه ششم هم 9 کتاب درسی داریم. در سال تحصیلی گذشته به مدارس ابلاغ کردیم که تکالیف دانش‌آموزان باید در مدرسه نوشته شود و دانش‌آموزان نباید کتاب درسی را حمل کنند همینطور ورود کمک آموزشی‌ها را به مدرسه ممنوع کردیم و برای سال تحصیلی جدید هم این برنامه را در مدارس اجرایی می‌کنیم. حکیم‌زاده معتقد است: ما در جریان کاهش حجم کتاب‌های درسی نبوده‌ایم اما همکاران ما باید به بحث زیبایی شناختی کتاب دانش‌آموزان ابتدایی و جذابیت کتاب دانش‌آموزان توجه کنند. همان‌طور که می‌دانید کتاب‌های دانش‌آموزان ابتدایی باید راحت خوانده شود و نوع خط و سایز حروف هم بزرگ باشد. دانش‌آموزان ابتدایی نمی‌توانند با هر نوع کتابی ارتباط برقرار کنند. باید کاری کنیم که منابع آموزش ما متکی به کتاب درسی نباشد. او با اشاره به اینکه مدارس باید مکانی را برای نگهداری کتاب‌های دانش‌آموزان درنظر بگیرند می‌گوید: در حال حاضر کوله پشتی دانش‌آموزان ابتدایی زیاد سنگین نیست اما باید راهکارهایی را برای کتاب‌های دانش‌آموزان در نظر بگیریم.

معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی اعلام کرد که برای سال تحصیلی ۹۹-۹۸ اندازه چهار کتاب دوره ابتدایی کوچک‌تر شده و از قطع رحلی به قطع وزیری تغییر می‌کند.

به گزارش چاپ و نشر، علی باقرزاده در گفت‌وگو با ایسنا، درباره برنامه تصمیم سازمان پژوهش برای تغییر کتب درسی در سال‌های آتی توضیحاتی ارائه و اظهار کرد: برای سال تحصیلی ۹۹-۹۸ اندازه چهار کتاب دوره ابتدایی کوچکتر شده و از قطع رحلی به قطع وزیری تغییر می‌کند.

وی افزود: اولویت با دوره ابتدایی است که کتب بزرگتری به لحاظ سایز دارند؛ البته در دوره متوسطه تعداد کتاب‌های رحلی کم است و تنها در کار و دانش و فنی کتبی داریم که ناگزیریم با توجه به ضرورت بزرگ‌نمایی تصاویر در برخی رشته‌ها، چاپ در ابعاد قبلی را ادامه دهیم.

معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: همکاران ما برای سال تحصیلی  ۹۹ -۴۰۰ در حال مطالعه گسترده‌تر هستند تا بخشی از کتب ابتدایی که امکان تغییر قطع دارند را به این فهرست اضافه کنند و شاید حدود نیمی از کتاب‌ها که قطع رحلی دارند به قطع کوچکتر تبدیل شوند.

 

بیشتر بخوانید: رشد بسیار کم قیمت کتب درسی در سال تحصیلی جدید

 

باقرزاده ادامه داد: این کار محسناتی دارد و یک هدف مهم ما از تغییر قطع کتاب‌های درسی، تغییر سایز کیف بچه‌هاست. وقتی دانش آموزان ما کیف‌شان کوچک‌تر شود بار کمتری با خود حمل می‌کنند که در سلامت‌شان موثر است. از سوی دیگر کتاب کوچک با تعداد دانش آموزان ما در مدارس و ابعاد میز و نیمکت‌ها سازگاری بیشتری دارد.

وی درباره تاثیر این تصمیم در صرفه جویی کاغذ مصرفی نیز گفت: این تصمیم بیشتر روی کاهش میزان کاغذ ضایعاتی تاثیر دارد. ماشین آلات چاپ با قطع وزیری سازگارند و چاپ کتاب در قطع رحلی باعث افزایش ضایعات کاغذ می‌شود. برآورد کردیم اگر نیمی از کتب فعلی در قطع رحلی، از این پس با قطع وزیری چاپ شوند، ۱۵۰۰ تا ۲۰۰ تن کاغذ ضایعاتی کمتر شود؛ آن هم در شرایطی که بیش از ۹۵ درصد کاغذ مورد نیاز ما از خارج کشور وارد می‌شود.

معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی تاکید کرد که البته تغییر قطع کتاب‌ها، نباید تاثیری در کیفیت آموزش داشته باشد. قطعا آنها که چاپ کتاب‌های دوره ابتدایی را در اندازه رحلی تنظیم کردند، می‌دانستند که این اتفاق برای کاغذ می‌افتد و ضایعات خواهد داشت، اما چون تشخیص دادند در کیفیت آموزش اثرگذار است، کتاب‌های ابتدایی را در قطع رحلی تنظیم کردند. البته اکنون شرایط تغییر کرده، آموزش الکترونیکی، طرح بوم و ... به آزاد سازی کتب درسی کمک کرده است و شاید شرایط برای تغییر قطع رحلی به وزیری فراهم شده باشد که مطالعات بیشتر بر روی آن در حال انجام است.

 

 

اینجا کارگران در هیاهو و صدای آزاردهنده ماشین‌های چاپ، شب و روز و در شرایط سخت در دو شیفت کار می‌کنند تا 80 میلیون جلد کتاب درسی به موقع چاپ شود و به دست دانش آموزان برسند.

 

به گزارش چاپ و نشر، شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران  در کیلومتر 17 جاده مخصوص کرج، کتاب‌های درسی دبیرستانی‌ها، هنرستانی‌ها و تربیت معلم را چاپ و توزیع می‌کند و قدمتی 40 ساله دارد. همانطور که مهندس محمد موسوی، مدیرعامل شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران تعریف می‌کند، در سال 56 سهامداران چند شرکت چاپ کوچک تصمیم می‌گیرند با هم کار کنند و جمع سرمایه شش میلیون تومانی آنها موجب خرید این شرکت می‌شود.

موسوی در این باره می‌گوید: پیش از  انقلاب و زمانی که دانش آموز بودیم خاطرم هست که آخرین کتاب‌ها اسفندماه به دستمان می‌رسید، آن زمان کتاب‌های درسی در چاپخانه‌های مختلف چاپ می‌شد و چند ماه زمان می‌برد تا از چاپخانه‌ها جمع‌آوری شده و در مدارس توزیع شود. در سال 56 به این نتیجه رسیدیم که چاپخانه‌های کوچکمان را با یکدیگر ادغام کنیم. با سرمایه شش میلیون تومانی ویلایی را در کیلومتر 17 جاده مخصوص کرج از افراد متمول خریداری کرده و این کارخانه‌ را دایر کردیم.

وی می‌افزاید: وزیر وقت آموزش و پرورش هم 100 میلیون تومان بودجه در اختیار شرکت قرار داد و ما توانستیم چهار، پنج ماشین چاپ از آلمان خریداری کنیم. این ماجرا با پیروزی انقلاب مصادف شد و بعدا دولت اعلام کرد که این 100 میلیون تومان از بودجه کسر و گم شده است. سال 75 در زمان وزارت دکتر نجفی این موضوع علنی و مورد پیگیری قرار گرفت و دولت به آن ورود کرد. در نهایت آموزش و پرورش با سهامداران خصوصی به توافق رسید و بر این اساس 49 درصد سهام این شرکت به نام آموزش و پرورش شد و 51 درصد نیز مربوط به سهامداران خصوصی بود. به این ترتیب از سال 75 آموزش و پرورش شریک شرکت شد.

مدیرعامل شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران با بیان اینکه چون آموزش و پرورش تنها مشتری شرکت است، سهام ممتاز دارد می‌گوید: آن ابتدا که کارخانه راه‌اندازی شده بود شش ماشین چاپ داشتیم و 120 میلیون جلد کتاب در سال تولید می‌کردیم. در آن زمان تعداد دانش آموزان بیشتر از حال حاضر بود. البته توان ما تولید 21 میلیون جلد بود و مابقی را به چاپخانه‌های بیرون می‌دادیم. توسعه کار کارگاهی را با 27 هزار متر مربع پیش گرفتیم و بهترین ماشین آلات را وارد کردیم. از سال 80 توانستیم خودمان همه کتب درسی را چاپ کنیم و به موقع در اختیار دانش آموزان قرار دهیم.

بر اساس این گزارش، شرکت چاپ و نشر خودش امر توزیع کتب درسی را نیز بر عهده دارد و هر سال کتاب مقاطع متوسطه اول و دوم و تربیت معلم را چاپ و در 5800 کتابفروشی‌ توزیع می‌کند. کتب دوره ابتدایی را نیز شرکت افست چاپ می‌کند.

کاغذ چینی نمی‌خریم

مدیرعامل شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران درباره کیفیت کاغذهای مورد استفاده در کتاب‌های درسی نیز می‌گوید: اصرار داریم که از کاغذ خوب استفاده کنیم. بچه‌ها دائم با کتاب سر و کار دارند. علی رغم آنکه کاغذهای چینی ارزانتر هستند، از چین خرید نمی‌کنیم زیرا پرز کاغذهای آنها به مرور روی سینه بچه‌ها می‌نشیند. در کشورهای دیگر باید ملزومات مورد استفاده در تولید کاغذ در آزمایشگاه‌ها چک شده باشد.

وی ادامه می‌دهد: از مرکب، چسب و کاغذ خوب استفاده می‌کنیم و کیفیت کتب درسی با 10 سال پیش قابل مقایسه نیست. بهترین ماشین‌های صحافی دنیا در این شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد و چسب‌های صحافی از ایتالیا وارد می‌شوند و البته از چسب‌های تولید داخل هم استفاده می‌شود.

موسوی درباره کیفیت کاغذ استفاده شده در برخی کتاب‌های درسی که کاهی هستند، گفت: برخی کتاب‌های درسی که کاهی هستند جنس کاغذشان متفاوت است. مقرر شده حتما در سال مقداری از تولید خود را با کاغذ ایرانی انجام دهیم. در حالی که کیفیت چاپ 25 درصد پایین می‌آید و این کاغذها هنوز مشکل دارند اما برای کمک به تولید داخل از کاغذهای ایرانی استفاده می‌کنیم. تا 10 هزار تن در سال از سوی شرکت ما و 10 هزار تن از سوی شرکت افست از شرکت‌های تولید کننده ایرانی کاغذ خریداری می‌شود. البته هنوز ظرفیت این شرکت‌ها برای تامین تمام کاغذ مورد نیاز کافی نیست.

وی می‌افزاید: این کاغذها در ابتدا قابل چاپ نبود اما همراهی خوبی با متخصصان شرکت‌های ایرانی داشتیم، آنها می‌آمدند مشکلات را می‌دیدند و رفع می‌کردند تا جایی که امروز قابل چاپ شده‌اند. قرار است یک شرکت تولید کننده کاغذ ایرانی تا اسفند 5000 تن کاغذ در اختیار ما قرار دهد. امیدواریم زمانی برسد که کاغذهای ما استاندارد اروپا را به دست بیاورند.

استفاده سالانه از 25 هزار تن کاغذ

مدیرعامل شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران با بیان اینکه در سال برای تولید 80 میلیون جلد کتاب درسی به 25 هزار تن کاغذ نیاز داریم اظهار می‌کند: تعرفه‌های چاپ ما بسیار پایین است. قرارداد ما و تعرفه‌های ما همانند چاپخانه‌های بیرون نیست. کتاب‌هایی به ویژه در رشته فنی داریم که تیراژ بسیار پایین دارند. تولید این کتاب‌ها با تیراژ بسیار پایین  برای شرکت‌های کوچک بیرون هم نمی‌صرفد زیرا آنها با ماشین‌های کوچک کار می‌کنند و ما خودمان آن ها را چاپ می‌کنیم و هزینه آن را آموزش و پرورش تقبل می‌کند.

لیدا نیک روش،  مدیرکل دفتر نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی وزارت آموزش و پرورش نیز با بیان اینکه 5800 کتابفروشی در سراسر کشور با شرکت چاپ و نشر پیش از شروع سال تحصیلی قرارداد تنظیم می‌کنند، می‌گوید: کتاب‌های اول و دوم متوسطه از طریق این کتابفروشی‌ها توزیع می‌شود و کتاب‌های فنی کار و دانش و پیش دانشگاهی به مراکز استان‌ها ارسال می‌شوند.

وی می‌افزاید: سیاست آموزش و پرورش و دولت این است که به سمت مصرف کاغذ ایرانی برویم. جلساتی با تولیدکنندگان و شرکت‌های ایرانی داشتیم و استانداردهای مد نظر را به آنها منتقل کردیم. امیدواریم به مرحله‌ای برسیم که روزی تمام کتب درسی با کاغذهای ایرانی چاپ شوند.

نیک روش همچنین ضمن تاکید بر اینکه صحافی کتاب های درسی هیچ مشکلی ندارند می‌گوید: اینکه برخی کتاب های درسی ورقه ورقه و جدا می‌شوند ارتباطی به صحافی ندارد ، برخی اولیاء عادت کرده اند تا کتاب‌ها را دریافت می کنند سریعا آن را سیمی کنند. از سوی دیگر نحوه نگه داری کتب در دوره ابتدایی و بویژه در پسربچه‌ها ضعیفتر است و اگر فرهنگ درست استفاده از کتاب را به فرزندانمان بیاموزیم کتاب‌ها دیگر پر پر و ورقه ورقه نمی شوند.

صحافی کتب درسی مشکلی ندارد

وی درباره قیمت‌گذاری کتاب‌های درسی می‌گوید: قیمت یک کتاب درسی به عوامل متفاوتی بستگی دارد. قطع کتاب، نیروی انسانی، هزینه آب و برق و گاز، تورم و ... در این موضوع موثر هستند. سال گذشته تلاش کردیم تا قیمت کتاب‌های درسی کمتر از رشد نرخ تورم افزایش یابد. این میزان رشد هفت درصد تعیین شد. ما برای چاپ کتب تعرفه مشخصی داریم و با شرکت چاپ و نشر و افست قرارداد منعقد می‌کنیم و در برخی موارد که تیراژ کتاب کمتر از 5000 جلد باشد هزینه‌های چاپ بیشتر می‌شود اما ما آن را به شرکت پرداخت می‌کنیم تا دانش آموز متحمل پرداخت هزینه بالا نشود.

لیتوگرافی و زینک اولین مرحله فرآیند چاپ است که امروز دیگر به شیوه سنتی انجام نمی‌شود و دیجیتالی شده است. پلیت‌های آماده شده از این مرحله وارد چاپخانه می‌شوند. مسئول چاپخانه شرکت چاپ و نشر درباره فرآینده تولید می‌گوید: دو نوع ماشین شیت و رولی مورد در اینجا استفاده می‌شوند. ورق های تولید شده بعد از چاپخانه به صحافی می روند.

رزاقی می‌افزاید: 120 نفر در دوشیفت کار می‌کنند و روزانه به طور میانگین 350 هزار جلد کتاب چاپ می‌کنیم.

 

منبع: ایسنا

 

شرکت «اُفست»، نخستین واحد تولید و انتشار کتاب‌های درسی است که با قدمتی 60 ساله، کتب‌ درسی دوره ابتدایی را منتشر کرده و در مجموع در هر سال تحصیلی، 93 میلیون کتاب درسی و مجله آموزشی رشد را منتشر می‌کند.

 

در گرمای یکی از روزهای مردادماه، همراه جمعی از معاونان، سرگروه‌های آموزشی و معلمان مؤلف استان قزوین در بازدیدی چند ساعته از شرکت اُفست، در جریان تولید کتب درسی قرار گرفتیم.

شرکت افست، یکی از دو شرکت در خصوص تولید و انتشار کتاب‌های درسی دانش‌آموزان و یکی از بزرگترین چاپخانه‌های کتاب در خاورمیانه است که قدمتی بیش از 60 سال دارد.

این شرکت، نخستین واحد انتشار کتب درسی در کشور است که در زمینی به مساحت 4 هکتار در ابتدای جاده آبعلی در شرق تهران احداث شده است و با فعالیت حدود 400 کارگر تلاشگر، هر ساله، کتاب‌های پایه اول تا ششم ابتدایی را  منتشر می‌کند.

عباس صالحی، مدیر تولید شرکت افست، اولین فرد از مدیران این شرکت است که در بدو ورود، پذیرایمان شده و ما را در این بازدید به عنوان راهنما یاری می‌کند.

وی که سابقه 27 سال فعالیت در حوزه تولید و انتشار کتاب‌های درسی را دارد، ابتدا ما را به واحد لیتوگرافی می‌برد. این قسمت، اولین واحد تولید کتاب‌های درسی است.

 در این قسمت که ساکت‌ترین واحد شرکت است، بنا بر توضیحات این مدیر تولید، محتواهای کتب درسی از طریق لوح‌های فشرده و سی‌دی از سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی که وظیفه تولید محتواهای آموزشی و تألیف کتب درسی را برعهده دارند، ارسال می‌شود.

 در قسمت لیتوگرافی، فایل مطالب با رایانه صفحه بندی شده و روی ورقه‌های آلومینیومی روی ماشین چاپ بسته می‌شود و از طریق لیزر، روی این صفحات که «زینک» نام دارد، خوانده می‌شود.

ماشین‌خانه، دومین قسمتی است که کتاب‌ها وارد آن می‌شوند؛ در این قسمت، یونیت‌های مختلفی از رنگ‌ قرار دارد و زینک‌ها پس از قرار گرفتن در رنگ، به شکل یک فرم در آمده و به قسمت تولید می‌رود.

در این مرحله، کتاب‌ها به صورت فرم در می‌آید و هر کتاب درسی، از چند فُرم تشکیل شده است. معمولاً هر کتاب بین 8 تا 10 فرم دارد و روزانه، بین 350 تا 400 هزار فرم در این قسمت تولید می‌شود.

در این قسمت که سر و صدای آن بسیار آزار دهنده است، به واقع کار اصلی شکل‌گیری کتاب انجام می‌شود و پس از این مرحله، فرم‌های تولید شده به واحد صحافی می‌روند.

به سالن صحافی می‌رویم. اینجا آخرین واحد تولید کتاب درسی است؛ جایی که تعداد بیشتری کارگر مشغول به کار هستند؛ از جوانان کمتر تجربه تر تا افرادی که سال‌ها در این قسمت عرق ریخته و نقش آفرینی کرده‌اند.

در این قسمت، دستگاه‌هایی وجود دارد که به‌صورت 24 ساعته مشغول بکار هستند و چند دستگاهی نیز وجود دارد که از دورِ تولید خارج شده‌اند.

 در آنجا فرم‌های تولید شده پس از قرار گرفتن در کنار یکدیگر چسب خورده و قسمت‌های اضافی برش داده می‌شود و در نهایت، جلد کتاب روی کتاب‌ها نصب شده و آماده استفاده توسط دانش‌آموزان می‌شود.

صالحی مدیر تولید شرکت افست با بیان اینکه این شرکت یکی از بزرگترین چاپخانه‌های خاورمیانه است، خاطرنشان می‌کند: کاغذ مورد نیاز این شرکت از کشورهای ژاپن و فنلاند تهیه می‌شود.

 وی در خصوص دلایل عدم استفاده از کاغذ تولید داخل، می‌افزاید: مدت 7 سال کاغذ مورد نیاز این شرکت از شرکت چوپ و کاغذ شمال تهیه می‌شد، اما به دلیل پایین بودن کیفیت مجبور شدیم کاغذ مورد نیاز خود را از خارج از کشور تهیه کنیم.

این مدیر تولید با بیان اینکه در شرکت افست فقط کتاب‌های دوره ابتدایی تولید و انتشار پیدا می‌کند، بیان می‌دارد: متوسط میزان تحصیلات نیروهای این شرکت در مقطع کاردانی است و در حال حاضر نیز کلاس 70 نفره‌ای در دوره کارشناسی رشته چاپ از سوی دانشگاه آزاد اسلامی در این شرکت برپا شده است و دانشجویان رشته کاردانی برای کسب مدرک کارشناسی تحصیل می‌کنند.

صالحی با اشاره به تولید کتاب‌های درسی در کشورهای مختلف دنیا، متذکر می‌شود: برای نمونه کتاب‌های درسی در آلمان هر سه سال یک‌بار تولید می‌شود و دانش‌آموزان کتاب‌های درسی خود را هر سال تهیه نمی‌کنند، اما در کشور ما به دلیل نوع فرهنگ دانش‌آموزان در بهره برداری از کتاب‌ها و کیفیت کتاب‌های درسی هر سال کتاب‌ها تولید و توزیع می‌شود.

وی با اشاره به تولید 54 میلیون جلد کتاب درسی دوره ابتدایی و 39 میلیون جلد مجله رشد مربوط به این دوره در شرکت افست، عنوان می‌کند: این کتاب‌ها در مدت 11 ماه یعنی از مرداد تا پایان شهریور هر سال انتشار پیدا می‌کند.

در ادامه این دیدار، به سراغ دو نفر از کارگران شرکت افست که سخت مشغول آماده‌سازی کتاب‌های درسی هستند می‌روم.

از آنها می‌خواهم از شرایط و مشکلات کار خود برایم بگویند که با چهرهای از سر نارضایتی ، یادآور می‌شوند: شرایط فعالیت روزانه کارگران به دلیل سروصدای زیاد دستگاه‌ها بسیار سخت است؛ چرا که به جهت اینکه باید همواره از صحت کار دستگاه‌‌ها باخبر باشیم، نمی‌توانیم برای محافظت از سروصدا از گوشی استفاده کنیم؛ در نتیجه در قسمت شنوایی دچار مشکل می‌شویم؛ ضمن اینکه به دلیل ایستادن متوالی روی پاهای خود، اکثر کارگران به بیماری‌های مفصلی و کمردرد مبتلا می‌شوند.

*17 سال سابقه کار با پایه حقوق یک میلیون و چهارصد هزار تومانی

یکی از کارگران با بیان اینکه 17 سال سابقه کار در این مجموعه انتشاراتی را دارد، می‌افزاید: شغل ما جزو مشاغل سخت است و بنده سه سال دیگر بازنشسته می‌شوم، اما با 17 سال فعالیت مستمر، پایه حقوقم تنها یک میلیون و 400 هزار تومان است.

در کنار نقاله‌های عبور کتاب قرار می‌گیرم و می‌بینم که چگونه کتاب‌های درسی با نظمی خاص دسته بندی شده و روانه انبار می‌شوند.

نقش‌های ماندگار و نوستالژیکی که تصاویر آن تا پایان عمر در ذهن و یاد دانش‌آموزان نقش بسته و می ماند و خاطرات تلخ و شیرین مسیر یادگیری آنها، همواره نُقل محفل هر دانش‌آموز امروز و مردان و زنان متخصص در رشته‌های مختلف فردای این مرز و بوم می‌شود.

صالحی مدیر تولید شرکت افست در ایستگاه پایانی چرخه انتشار کتب درسی، در پاسخ به این پرسشم که «چرا هنوز هم بعضی از کتاب‌های درسی از کیفیت مناسبی برخوردار نیست و دانش‌آموزان مجبور هستند کتاب‌های خود را منگنه کنند»، می‌گوید: این موضوع در حال حاضر بسیار کمتر شده است، اما بیشتر به کیفیت نوع چسب به کار گرفته شده مربوط می‌شود.

او در توضیح کیفیت چسب‌های بکه‌ار گرفته شده، می‌افزاید: نوعی چسب در کشور آلمان و در شرکت «هنکل» تولید می‌شود که بسیار گران است؛ ضمن اینکه ما تجهیزات مورد نیاز در این خصوص را نداریم و در صورتی که بخواهیم از این نوع چسب استفاده کنیم، باید بسیاری از دستگاه‌ها را تعویض شود.

حالا به نقطه پایانی این بازدید می‌رسیم و دنیای انتشار کتاب‌های درسی را با همه فراز و فرودهایش ترک می‌کنیم. در این اندیشه فرو می روم که آموزش نسل آینده ساز کشورمان چقدر هزینه‌های مادی و معنوی را به دنبال دارد و این محتواهای علم و دانش برای انتقال به اذهان کنجکاو دانش‌آموزان چه مسیر پر پیچ و خمی را طی می کنند؛ از تحقیق و پژوهش‌های متوالی و مستمر اساتید و عالمان رشته‌های مختلف که سعی در تهیه محتواهای متناسب علمی برای رده‌های مختلف دانش‌آموزان را دارند تا جماعت زحمت کش کارگر که باید به روح و جان این مطالب، جسمی توانمد و استوار ببخشند تا نقش هدایتگری و علم آموزی کودکان این مرزو بوم را به خوبی ایفا کنند.

 

منبع: فارس